Fieldlab Boomkwekerij West-Brabant

Fieldlab Boomkwekerij West-Brabant: “Voor een Toekomstbestendige en Duurzame Kwekerij”

De boomkwekerijsector staat voor grote uitdagingen én kansen. Veranderende wet- en regelgeving, klimaatverandering, een toenemende druk op de ruimte, verduurzaming en technologische ontwikkelingen vragen om nieuwe inzichten en innovatieve oplossingen. Daarom werkt Treeport mee aan het Fieldlab Boomkwekerij West-Brabant, een initiatief dat gericht is op het ontwikkelen van een toekomstbestendige en duurzame boomkwekerij. 

Een belangrijk uitgangspunt van dit traject is dat we dit niet alleen doen. De kracht van Treeport ligt in haar leden en partners. Gedurende de looptijd van het project gaan we daarom actief in gesprek met kwekers, ondernemers en andere betrokkenen. Via keukentafelgesprekken, bedrijfsbezoeken, telefoongesprekken en informele ontmoetingen halen we ideeën, ervaringen en wensen uit de praktijk op. Deze input vormt de basis voor het ontwerp van het fieldlab.
Momenteel bevindt het project zich in de ontwerpfase. In deze fase onderzoeken we welke innovaties en ontwikkelingen van belang zijn voor de sector van morgen. Daarbij kijken we niet alleen naar de uitdagingen van vandaag, maar ook naar de kansen en opgaven die richting 2050 op ons afkomen.

Water als sleutelthema
Eén van de belangrijkste onderwerpen binnen het fieldlab is water. Hierbij hanteren we een integrale benadering, waarin waterkwaliteit, waterkwantiteit en ruimtelijke inrichting samenkomen. We kijken naar de geschiktheid van percelen, de gevolgen van regelgeving zoals de Kaderrichtlijn Water en de rol van bufferstroken langs watergangen.
Samen met onze alliantiepartners, Waterschap Brabantse Delta en Waterschap De Dommel, onderzoeken we hoe de boomkwekerijsector innovatieve oplossingen kan ontwikkelen voor de wateropgaven van de toekomst.

Ruimtelijke ontwikkeling en biodiversiteit
Ook thema’s als quarantaineorganismen (Q-organismen), ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkeling krijgen een belangrijke plaats binnen het fieldlab. Daarbij houden we rekening met ontwikkelingen zoals het Van Gogh Nationaal Park en de stedelijke regio Breda-Tilburg.

Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om biodiversiteit verder te versterken, zowel op kwekerijen als in hun directe omgeving. De boomkwekerij kan hierin een belangrijke bijdrage leveren door te werken aan een klimaatbestendig, groen en aantrekkelijk landschap.

Innovatie in teelt en techniek
De sector ontwikkelt zich snel. Daarom besteden we binnen het fieldlab veel aandacht aan verdere mechanisering en robotisering van werkzaamheden. Ook willen we de kennis rondom weerbaar telen verder uitbreiden en versterken.
Daarnaast verkennen we nieuwe toepassingen voor gewassen en sortimenten. Denk daarbij aan klimaatbestendige soorten, innovatieve teeltconcepten en nieuwe toepassingen van groen in onder meer de bouw- en leefomgeving.

Samenwerken aan oplossingen
Naast technische innovaties spelen sociale innovaties een belangrijke rol. Daarmee bedoelen we nieuwe manieren van samenwerken, zowel binnen de sector als met kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke partners.
De uitdagingen van de toekomst vragen om integrale oplossingen. Door kennis, ervaring en ambities te bundelen, willen we komen tot oplossingen die niet alleen waardevol zijn voor de boomkwekerijsector, maar ook bijdragen aan maatschappelijke opgaven op het gebied van klimaat, water, ruimte en biodiversiteit.

Een gezamenlijke visie op de toekomst
Een concreet resultaat van dit traject is het vergroten van de betrokkenheid van onze leden. Dat doen we onder andere door samen met de jongeren binnen Treeport te werken aan een nieuwe toekomstvisie voor de vereniging en de sector.

Onder de naam Young Growers ontwikkelen zij hun eigen kijk op de toekomst van de boomkwekerij. Hun visie wordt gepresenteerd tijdens GrootGroenPlus op vrijdag 2 oktober 2026. Daarmee willen zij een bijdrage leveren aan een sterke, innovatieve en toekomstbestendige sector.

Het Fieldlab Boomkwekerij West-Brabant moet uiteindelijk uitgroeien tot een verbindende omgeving waar ondernemers, overheden, onderwijs en kennispartners samen werken aan de kwekerij van de toekomst. Een kwekerij die duurzaam, innovatief en weerbaar is, en die ook voor volgende generaties economische, ecologische en maatschappelijke waarde blijft creëren.